Pompa ciepła to wydajne, ekologiczne i energooszczędne źródło ciepła do ogrzewania domu i przygotowywania ciepłej wody użytkowej. Dzięki temu pompa ciepła korzystnie wypada na tle tradycyjnych sposobów ogrzewania. Nie oznacza to jednak, że jej działanie jest całkowicie darmowe. W takim razie ile prądu zużywa pompa ciepła?
Zużycie energii elektrycznej przez pompę ciepła
Energia elektryczna jest niezbędna do zasilania sprężarki oraz innych podzespołów pompy. Dla standardowego budownictwa można uwzględnić wartość uśrednioną, wynoszącą w skali roku około 2000-3000 kWh do ogrzania 100 m2 powierzchni użytkowej. Z kolei roczne zużycie prądu potrzebne do przygotowania ciepłej wody użytkowej (c.w.u.) to około 1000 kWh.
Przy wyliczeniach należy wziąć pod uwagę wskaźnik Ep oznaczający zapotrzebowanie cieplne budynku na nieodnawialną energię pierwotną, a więc także wynikające z tego wykorzystanie energii elektrycznej przez pompę. Poziom Ep określają normy budowlane i obecnie nie może być on wyższy, niż 55 kWh/m2.
Współczynniki COP i SCOP
Dobrym wyznacznikiem wydajności urządzenia jest współczynnik efektywności grzania COP. Określa on stosunek wytworzonej energii cieplnej do ilości pobranego prądu. Im wyższa wartość współczynnika COP, tym większą wydajnością wykazuje się pompa ciepła. Przykładowo dla pomp Versati marki Gree wynosi on nawet 5,0, co przekłada się na fakt, że aż do 80% ciepła przeznaczonego do ogrzewania budynku pochodzi ze środowiska. Współczynnik ten nie jest stały i zależy m.in. od warunków atmosferycznych, a więc będzie różny w okresie letnim i zimowym. Dlatego do ustalenia ile prądu pobiera pompa ciepła przydaje się znajomość współczynnika SCOP pompy ciepła.
Współczynnik SCOP, czyli sezonowy współczynnik efektywności energetycznej służy do oszacowania rocznego zużycia energii elektrycznej. Jest to iloraz dostarczonej energii cieplnej do ilości prądu elektrycznego niezbędnego do jej wytworzenia w konkretnym odcinku czasu (np. w sezonie grzewczym). Współczynnik SCOP uwzględnia zmienne warunki klimatyczne oraz różne tryby pracy pompy ciepła. Oblicza się go podobnie jak współczynnik COP, jednak współczynnik SCOP jest średnią wartości w różnych warunkach klimatycznych w ciągu całego roku, co sprawia, że jest bardziej reprezentatywny dla rzeczywistych warunków użytkowania.

Od czego zależy pobór prądu?
Na to, ile prądu miesięcznie zużywa pompa ciepła ma wpływ wiele czynników. W pierwszej kolejności zależy to od rodzaju urządzenia, które zdecydujemy się zastosować. Istotne są też warunki atmosferyczne oraz parametry związane z konkretną nieruchomością.
Dogrzanie obiektu o większej powierzchni lub kubaturze to wyższe zużycie energii elektrycznej. Nie bez znaczenia jest też rodzaj ocieplanego budynku. Pobór prądu będzie niższy w przypadku energooszczędnych nieruchomości, w których zastosowano wysokiej jakości materiały izolacyjne. Dla już istniejących budynków warto przeprowadzić termomodernizację. W obydwu sytuacjach zależność jest prosta – niższe straty ciepła to mniejsze zużycie energii elektrycznej przez pompę. Różnica może okazać się znacząca. Dom energooszczędny zużywa około 50-60 kWh/m2 na rok, gdy tymczasem dla budynku o słabej izolacji wartość ta może wynieść od 130 do 160 kWh/m2 rocznie.
Również liczba domowników ma znaczenie, zwłaszcza jeśli pompa dodatkowo ogrzewa ciepłą wodę użytkową. Ważne są też preferencje mieszkańców co do komfortu cieplnego – osoby lubiące wyższą temperaturę w pomieszczeniach muszą się liczyć z większym zużyciem prądu. Przy czym pompy ciepła najefektywniej współdziałają z niskotemperaturowymi instalacjami grzewczymi, jak np. ogrzewanie płaszczyznowe.
Ile prądu miesięcznie zużywa pompa ciepła? Dla przykładowego budynku o powierzchni 150 m2 i pompy ciepła o mocy 8 kW służącej zarówno do grzania, jak i przygotowania c.w.u., pobór elektryczności będzie się zawierał w przedziale od 700 do 1200 kW miesięcznie.
Przydatne wzory na obliczenie ile prądu zużyje pompa ciepła
To, ile energii zużywa pompa ciepła do ogrzewania można obliczyć ze wzoru:
Ec.o. = Pb * Eu
Gdzie:
Pb – powierzchnia grzewcza budynku (m2),
Eu – standard wykonania budynku (kWh/m2 rok)
Na potrzeby c.w.u. stosujemy wzór
Ecwu = V * LD * ΔT * cw * dni
Gdzie:
V – Zużycie ciepłej wody [litr/os/doba]
LD – Liczba domowników
cw – Ciepło właściwe wody = 1/860 [kWh/kgK]
ΔT – Różnica między wymaganą temperaturą c.w.u a zimną wodą [K]
dni – Liczba dni w roku, w których dokonujemy podgrzewu c.w.u.
Łączna ilość niezbędnej energii to suma:
E = Ec.o. + Ec.w.u.
Roczne zużycie energii elektrycznej przez pompę ciepła wynosi wówczas:
Eel = E/SCOP
Energooszczędne rozwiązania
Warto wiedzieć, że można zoptymalizować zużycie prądu przez pompę ciepła. Jak to zrobić? Priorytetem powinna być inwestycja w ocieplenie domu, w tym ocieplenie stropu i ścian. Dobrym pomysłem jest wymiana lub ulepszenie istniejącego systemu grzewczego, najlepiej na ogrzewanie płaszczyznowe. Warto zainteresować się przede wszystkim niskotemperaturowym ogrzewaniem podłogowym. Można rozważyć zastosowanie zbiornika buforowego, który umożliwia magazynowanie ciepłej wody, dzięki czemu pompa ciepła włącza się rzadziej, a tym samym zapewnia niższe zużycie prądu. Zużycie prądu można także zminimalizować poprzez połączenie pompy ciepła z instalacją fotowoltaiczną. Należy też przyjrzeć się ustawieniom pompy ciepła, tak aby instalacja grzewcza pracowała z jak największą efektywnością, przy jak najniższej temperaturze wody. Jak więc widać, to ile prądu zużywa pompa ciepła zależy od wielu czynników i warto podjąć kroki, aby osiągnąć mniejsze zużycie prądu przez pompę ciepła.
Niezależnie od tego dobrym pomysłem jest zainwestowanie w wydajne urządzenia o odpowiedniej klasie energetycznej, przy czym istotny jest wybór urządzenia o optymalnej mocy, względem zapotrzebowania budynku mieszkalnego na energię cieplną. Bardzo dobrymi parametrami charakteryzują się pompy ciepła powietrze-woda marki Gree. Dla ogrzewania podłogowego (A7W35) klasa energetyczna to A+++, natomiast w przypadku ogrzewania grzejnikowego (A7W55) A++.